بررسی انواع جرثقیل ۵۰ تن تا ۱۲۵۰ تن و کاربردهای آنها 
بررسی انواع جرثقیل ۵۰ تن تا ۱۲۵۰ تن و کاربردهای آنها
بررسی انواع جرثقیل و کاربرد های آن
جرثقیلها نقش کلیدی در صنایع سنگین، ساختوساز، بنادر و پروژههای انرژی دارند. انتخاب نوع مناسب جرثقیل طبق ظرفیت (از ۵۰ تن تا ۱۲۵۰ تن)، محیط پروژه و نیازهای عملیاتی میتواند عملکرد پروژه را بالا برده و هزینهها و زمان اجرای پروژه را کاهش دهد. در این مقاله به بررسی انواع جرثقیلهای با ظرفیت بین ۵۰ تا ۱۲۵۰ تن، ویژگیها و کاربردهای انواع آن میپردازیم.
طبقهبندی کلی بر اساس ظرفیت و نوع جرثقیل
جرثقیلها را میتوان از نظر ظرفیت و پیکربندی به چند گروه تقسیم کرد که هر نوع متناسب با نیازهای مشخصی می باشند:
– جرثقیلهای متحرک (Mobile Cranes): جرثقیلهای چرخدار و کامیونی.
– جرثقیلهای سنگین ویژه (Heavy Lift Cranes): مانند جرثقیلهای تراک ساکن و جرثقیلهای شناور یا بارج (برای ظرفیتهای بالا تا ۱۲۵۰ تن).
– جرثقیلهای سقفی (برای ظرفیتهای میانی کارخانه و کارگاهها).
– جرثقیلهای برجی (Tower Cranes) برای ساختوساز در ارتفاعات بلند در ظرفیتهای نسبی.
در ادامه به بررسی انواع جرثقیل و تفکیک ظرفیتهای معمول و نمونهکاربردها میپردازیم.
جرثقیلهای ۵۰ تا ۱۵۰ تن
– مشخصات: معمولاً در دسته جرثقیلهای متحرک چرخدار یا موبایل کرین قرار میگیرند. بازو قابل تلسکوپی.
– کاربردها: نصب قطعات میانی سازهها، انتقال ماشینآلات صنعتی سبک، عملیات تخلیه و بارگیری در پروژه های ساختوساز و تأسیسات.
– مزایا: سرعت انتقال زیاد، پیادهسازی فوری، هزینه عملیاتی پایین تر.
جرثقیلهای ۱۵۰ تا ۳۰۰ تن
– مشخصات: معمولا از نوع تراکساکن یا موبایل سنگین با بازوی بلند و قابلیت استفاده از جیب (jib) اضافه. استحکام بالا با اوتریگرها.
– کاربردها: نصب قطعات سازهای سنگین، سیمکشی، نصب و تعمیر توربینهای بادی متوسط، نصب و تعمیر مخازن و تجهیزات پالایشگاهی.
– مزایا: ترکیب مناسب توان بالابر و تحرک؛ ایده آل برای پروژههای بینالمللی که نیاز به جابجایی تراز متوسط دارند.
جرثقیلهای ۳۰۰ تا ۶۰۰ تن
– مشخصات: اغلب جرثقیلهای تراکساکن یا مخصوص جابجایی سنگین؛ در بعضی موارد از جرثقیلهای پلگردان خاص استفاده میشود.
– کاربردها: نصب واحدهای فرآیندی پالایشگاهها، انتقال ژنراتورها و ترانسفورماتورهای سنگین، مونتاژ عظیم سازههای پل و اسکله.
– مزایا: توانایی اجرای بلند کردنهای حساس و دقیق، ایده آل برای پروژههای صنعتی و زیرساختهای بزرگ.
جرثقیلهای ۶۰۰ تا ۹۰۰ تن
– مشخصات: در گروه جرثقیلهای فوقسنگین قرار میگیرند. اغلب بصورت ماژولار و با پیکربندیهای چندتکه برای حمل و مونتاژ در محل تأمین میشوند.
– کاربردها: مونتاژ قطعات بزرگ نیروگاههای حرارتی و بادی یا هستهای، نصب پلهای بزرگ، نصب بخشهای اسکله و سازههای دریایی.
– مزایا: طراحی برای بلند کردن محمولههای فوق سنگین با کنترل موقعیت و توزیع بار بطور دقیق.
جرثقیلهای ۹۰۰ تا ۱۲۵۰ تن (و بالاتر)
– مشخصات: جرثقیلهای نامتعارف سنگین و فوق سنگین و جرثقیلهای شناور (floating cranes) برای عملیات دریایی. ممکن است از چندین جرثقیل کوچکتر در پیکربندی همزمان به کار برده شود.
– کاربردها: لیفتینگ و نصب سکویهای دریایی نفت و گاز، سازههای عظیم فولادی و بتنی، تامین و نصب تکههای عظیم سازه در عملیات پروژههای انرژی و نفتی، عملیاتهای حملونقل دریایی سنگین.
– مزایا: قابلیت انجام بلندکردنهای بینظیر و در مقیاس جهانی، ایده آل برای پروژههایی که محمولهها فراتر از ظرفیت جرثقیلهای معمولی می باشند.
عوامل مؤثر در انتخاب صحیح جرثقیل
– ظرفیت و شعاع کاری: هر جرثقیل در شعاعهای گوناگون ظرفیت متفاوت دارد. انتخاب دستگاه باید طبق نقطه مرکز بار و برآورد شعاع انجام پذیرد.
– دسترسی و حملونقل: امکان جابجایی جرثقیل به محل پروژه (بخصوص برای جرثقیلهای ماژولار سنگین).
– پایداری و سطح زمین: نیاز به پلتفرمهای تقویتی، اوتریگرها، و بررسی بارگذاری خاک.
– ایمنی و استانداردها: رعایت استانداردهای ملی و بینالمللی، برنامه تعمیر، نگهداری و بازرسیهای دورهای منظم.
– شرایط محیطی: باد، دما، وضعیت جوی، شرایط دریایی (در مورد جرثقیلهای شناور).
نکات ایمنی و نگهداری
– برنامه نگهداری پیشگیرانه و ثبت سوابق سرویس برای افزایش عمر مفید تجهیزات و دستگاه.
– برنامه بازرسی روزانه و قبل از هر بار لیفتینگ.
– استفاده از تجهیزات جانبی مناسب: سیم بکسل استاندارد، قلابها، شگلها و لوازم ایمنی.
– آموزش اپراتور و اعضای تیم برای مدیریت بار، سیگنالدهی و واکنش در شرایط اضطراری.
جمعبندی
انتخاب جرثقیل مناسب بین ۵۰ تا ۱۲۵۰ تن نیازمند بررسی دقیق ظرفیت، محیط عملیاتی، شعاع کاری و محدودیتهای لجستیکی می باشد. جرثقیلهای متحرک برای پروژههای سریع و جابهجایی ایده آل اند، در صورتیکه جرثقیلهای سنگین و شناور برای پروژههای عظیم نفت و گاز، انرژی و سازههای دریایی الزامی اند. رعایت اصول ایمنی، تعمیر و نگهداری باعث افزایش کارایی و کاهش خطرات و هزینه های پروژه میشود .
