تفاوت جرثقیل‌های متحرک، برجی و ساختمانی در پروژه‌های مختلف

انتخاب درست نوع جرثقیل یکی از عوامل تعیین‌کننده در  ایمنی، موفقیت و اقتصاد پروژه‌های ساخت‌وساز و صنعتی می باشد. جرثقیل‌های متحرک، جرثقیل‌های برجی (تاور کرین) و ساختمانی (معمولاً سقفی) هر کدام ویژگی‌ها، مزایا، محدودیت‌ها و زمینه های کاربردی منحصر به فرد خود را دارند. در این مقاله بصورت جامع و کاربردی تفاوت‌های این سه دسته جرثقیل‌ها و نحوه انتخاب آن‌ها در انواع پروژه‌ها بررسی می‌شود.

1. معرفی کلی هر نوع جرثقیل

– جرثقیل متحرک یا موبایل کرین (Mobile Crane): شامل انواع تلسکوپی، کامیونی می باشد. این جرثقیل‌ها روی شاسی قابل حرکت نصب شده و قابلیت جابه‌جایی فوری بین سایت‌های پروژه را دارند. بوم آن‌ها می‌تواند تلسکوپی یا مفصلی باشد و برای بارهای متوسط تا سنگین مورد استفاده قرار می‌گیرند.

– جرثقیل برجی (Tower Crane): اغلب در پروژه‌های بلندمرتبه شهری دیده می‌شود. تاور کرین‌ها توسط موبایل کرین ها روی پایه ثابت یا روی سازه ساختمان مونتاژ و نصب می‌شوند و بازویی بلند دارند که می‌تواند مصالح را در ارتفاعات بالا و شعاع گسترده جابجا کند. آن‌ها برای استفاده بلندمدت در سایت نصب و مونتاژ می‌شوند.

– جرثقیل سقفی: در داخل سالن‌های کارگاهی یا صنعتی نصب می‌شود و روی ریل‌های طولی حرکت می‌کند. برای حمل بارهای تکراری، دقیق و داخل فضای محدود ایده آل می باشد.

2. ظرفیت و محدوده عملکرد جرثقیل‌ها

– ظرفیت بارگیری: جرثقیل‌های متحرک دامنه وسیعی از ظرفیت دارند (از چند تن تا چندصد تن). تاور کرین‌ها برای بلندکردن مصالح و تجهیزات ساختمانی در ارتفاع طراحی شده‌اند و بسته به مدل آن، ظرفیت از چند تن تا چند ده تن را دارند. جرثقیل‌های سقفی معمولاً برای بارهای دقیق و تکراری با ظرفیت متوسط تا بالا کارایی دارند.
– ارتفاع و شعاع کاری: تاور کرین‌ها در مورد ارتفاع بی‌رقیب‌اند و می‌توانند به صدها متر برسند؛ همچنین شعاع بازوی آن‌ها نیز بزرگ می باشد. جرثقیل‌های متحرک ارتفاع عملیاتی کمتری دارند اما برخی مدل‌های تلسکوپی امکان دسترسی کافی تا ارتفاع متوسط را فراهم می‌کنند. سقفی ها محدود به فضای داخل سالن یا کارگاه و طول ریل هستند.

3. قابلیت جابه‌جایی و سرعت نصب انواع جرثقیل‌ها

– موبایل کرین: برنده میدان جابه‌جایی می باشد؛ سریعاً از یک سایت به سایت دیگر قابل انتقال است و همچنین زمان نصب کوتاهی نیاز دارد.
– تاور کرین: مونتاژ و دمونتاژ زمان‌بر و پرهزینه است و برای پروژه‌های بلندمدت اقتصادی می باشد. در بعضی موارد تاور کرین بصورت خودبالابر نصب می‌شود و با ارتفاع ساختمان بالا می‌رود.
– سقفی: پس از نصب ثابت می باشد و برای پروژه های دائمی، کارگاه ها یا کارخانه‌ها مناسب است؛ جابه‌جایی آن معمولاً احتیاج به برنامه‌ریزی گسترده دارد.

4. محدودیت‌های مکان و دسترسی

– جرثقیل متحرک یا همان موبایل کرین: مناسب فضاهای شهری پر تردد و مسیرهای کوتاه است، اما نیاز به فضای مناسب برای استقرار دارد.
– تاور کرین: برای پروژه هایی با فضای محدود سطحی گزینه درستی است زیرا قسمت اعظم سازه در ارتفاع قرار می‌گیرد؛ اما نیاز به دسترسی جاده‌ای برای حمل قطعات و لوازم و فضای اطراف برای مونتاژ می باشد.
– سقفی: باید از قبل در طراحی ساختمان در نظر گرفته شود یا در فضاهای سقف بلند نصب شود؛ در محیط باز کارایی ندارد.

5. هزینه و اقتصادی بودن

– موبایل کرین یا همان جرثقیل متحرک: هزینه کرایه و نصب متوسط و متغیر است؛ برای پروژه‌های کوتاه‌مدت و چند مکانی اقتصادی است.
– تاور کرین: هزینه بالاتر نصب، تعمیر و نگهداری؛ اما در پروژه‌های بلندمدت با حجم بالای بالابر مصالح، مقرون به صرفه تر از استفاده مکرر از جرثقیل موبایل است.
– سقفی: هزینه اولیه نصب زیاد است ولی برای عملیات تکراری و بلندمدت در کارگاه ها بسیار اقتصادی است.

6. ایمنی و کنترل دقیق بار

– جرثقیل متحرک: بدلیل تحرک و تغییر وضعیت زمین، احتیاج به بررسی مداوم پایداری و سطح زیرین دارد؛ اپراتور یا ریگر باید با شرایط بیرونی و مانورهای محدود آشنا باشد.
– تاور کرین: بدلیل ارتفاع بالا، شرایط جوی (باد و طوفان) بسیار تاثیر گذار است و باید کنترل‌های دقیق بادسنج و محدودیت‌های عملیاتی انجام پذیرد.
– سقفی: در محیط بسته و کنترل‌شده عملیات انجام می‌دهد؛ امکان کنترل دقیق مسیر و کاهش ریسک برخورد وجود دارد.

7. انتخاب بر اساس نوع پروژه

– پروژه‌های ساختمانی بلندمرتبه: تاور کرین اصلی‌ترین مورد بعلت ارتفاع و شعاع عملکرد.
– پروژه‌های ساختمانی کم‌ارتفاع یا متغیر مکان: جرثقیل موبایل یا تلسکوپی مناسب‌تر می باشد.
– کارخانه‌ها، کارگاه‌ها و خطوط تولید: جرثقیل سقفی درست ترین گزینه برای حمل‌های مکرر در مسیرهای معین.
– پروژه‌های نصب تجهیزات سنگین یا تعمیرات صنعتی: بسته به دسترسی و وزن، ترکیبی از جرثقیل موبایل یا سقفی (داخل سالن) و جرثقیل خزنده ممکن است مورد نیاز باشد.

8. نکات تکمیلی در انتخاب جرثقیل‌ها

– ترکیب تجهیزات: در خیلی از پروژه‌ها ترکیب دو یا سه نوع جرثقیل طلایی ترین نتیجه را می‌دهد (مثلاً تاور کرین برای کارهای بلندمدت و جرثقیل موبایل برای انتقال های فوری).

– شرایط محیطی: باد و طوفان، بارش، یخ‌زدگی و نوع زمین را در نظر داشته باشید.
– ایمنی و مقررات محلی: مجوزهای لازم، استانداردهای ایمنی و گواهی معتبر اپراتورها را بررسی کنید.

– زمان پروژه: پروژه‌های کوتاه‌مدت معمولاً نیاز به موبایل کرین دارند؛ پروژه‌های بلندمدت توجیه اقتصادی برای تاور کرین دارند.

جمع‌بندی

هر سه نوع جرثقیل—متحرک، برجی و ساختمانی—نقش حیاتی و متمایزی در پروژه‌ها ایفا می‌کنند. انتخاب درست بر اساس نیازهای پروژه ( تکرار عملیات، ارتفاع، وزن، مدت زمان و محدودیت‌های فضا) و نیز اقتصادی بودن و ایمنی است. قبل از تصمیم‌گیری پایانی، بررسی دقیق مشخصات فنی، مشورت با کارشناسان متخصص جرثقیل و ارائه‌دهندگان خدمات اجاره‌ای و برنامه‌ریزی جامع سایت الزامیست.

تماس با ما

برای دریافت راهنمایی تخصصی در مورد انواع جرثقیل‌ها در پروژه‌های شما، با گروه متخصص و فنی ما تماس حاصل فرمایید. شرکت ترابری سنگین خدمات مشاوره، برنامه ریزی، و اجرای عملیات نصب و جابه جایی را با رعایت ایمنی و استاندارد های بی المللی ارائه میدهد .

📞 تماس: 09123111353
🌐 پلتفرم آنلاین: www.tarabarisangin.com