نکات ایمنی مهم هنگام استفاده از جرثقیل در پروژههای ساختمانی
نکات ایمنی مهم هنگام استفاده از جرثقیل در پروژههای ساختمانی
به کار بردن جرثقیل در پروژههای ساختمانی یکی از کارآمد ترین و در عین حال پر ریسک ترین عملیاتهاست. رعایت نکات ایمنی هم جان کارکنان و عابران را حفظ میکند و هم از آسیب به مصالح و دستگاه، تأخیر در پروژه و هزینههای مازاد جلوگیری میکند.
1. انتخاب جرثقیل مناسب و بررسی فنی پیش از اجرا
– انتخاب جرثقیل طبق وزن و ابعاد بار، شعاع کار، وضعیت زمین و ارتفاع مورد نیاز الزامیست. استفاده از جرثقیل نامناسب میتواند حادثه ساز و منجر به واژگون شدن یا شکست سازه شود.
– قبل از شروع کار، بازدید فنی و تخصصی کامل از جرثقیل شامل سیستم هیدرولیک، زنجیرها، کابلها، قلاب،شاسی و سیستمهای کنترلی انجام پذیرد.
– اطمینان از داشتن گواهیهای دورهای، تعمیر و نگهداری منظم، و چکلیستهای بازرسی از تولیدکننده یا سرویسدهنده معتبر.
2. آموزش و صلاحیت اپراتور و گروه پشتیبانی
– اپراتور جرثقیل باید دارای گواهینامه معتبر، کارآزموده، تجربه کافی و آشنایی با نقشهها و روش انجام عملیات باشد.
– ریگر، سیگنالزن (راهنما) و کمکران نیز باید آموزشدیده و با علائم ریگری، کدهای دست و ارتباط رادیویی آشنا باشند.
– برگزاری ایمنسازی و آموزشهای دورهای برای گروه کارکنان پروژه شامل نحوه عمل در شرایط اضطراری، باربندی صحیح و خواندن پلاک بار جرثقیل.
3. برنامهریزی و ارزیابی ریسک
– پیش از هر بلندکردن محموله، برنامهریزی دقیق مانند مسیر حرکت، نقاط تماس، موانع و فضاهای عملیات انجام شود.
– تحلیل ریسک و خطر اعم از شناسایی نقاط خطرناک و حادثه خیز مثل خطوط برق هوایی، سطوح لغزنده، باد و طوفان شدید و عملیات همزمان چند جرثقیل.
– تدوین دستور العملهای اضطراری و نقاط تجمع ایمن برای پرسنل.
4. باربندی صحیح و استفاده از تجهیزات جانبی استاندارد
– محاسبه وزن بار بطور دقیق و اطمینان از اینکه بر اساس ظرفیت باربری جرثقیل است. همواره ضریب و نکات ایمنی را در نظر داشته باشید.
– استفاده از قلابها، اسلینگها، کابل ها، بندها و زنجیرهای استاندارد با گواهیهای لازم، بازدیدو بررسی قبل از هر بار استفاده.
– اطمینان از تراز بودن و ثبات محموله؛ قرار دادن محموله بصورتیکه مرکز ثقل مشخص و پایدار باشد.
– استفاده از تجهیزات نگهدارنده برای کنترل چرخش و جهت بار حین حمل.
5. کنترل محیط کار: زمین، آب و هوا و موانع
– بررسی و تضمین استحکام، مقاومت و تراز بودن سطح قرارگیری پایههای جرثقیل؛ در صورت لزوم استفاده از تختک (outrigger pads) یا افزایش سطح تماس.
– توقف عملیات در شرایط آب و هوایی نامساعد مثل طوفان و باد شدید، بارش برف و باران که میتواند روی پایداری جرثقیل تأثیر بگذارد.
– رعایت نکات ایمنی و فاصله ایمن از خطوط برق هوایی؛ در صورت نیاز هماهنگی با شرکت برق برای قطع یا ایمنسازی خطوط برق هوایی.

6. ارتباطات شفاف و استفاده از علائم
– تعیین راهنما یا مسئول ایمنی که تصمیمگیری پایانی درمورد حمل و نقل ها را بر عهده دارد.
– استفاده از سیگنالهای دستی استاندارد و تجهیزات ارتباطی رادیویی برای ارتباط و هماهنگی بین اپراتور و راهنما.
– نصب علائم هشداردهنده، نوارهای ایمنی و فنسکشی در مناطق پر ریسک و حادثه ساز تا از ورود افراد غیرمجاز جلوگیری شود.
7. بازرسی منظم دورهای و نگهداری پیشگیرانه
– برنامه زمانبندی برای بازرسیهای دوره ای روزانه، هفتگی و ماهیانه و ثبت نهایی گزارش بازرسیها.
– نگهداری، تعمیر و تعویض سریع قطعات فرسوده و خراب مثل قلابها، کابلها، شیرآلات هیدرولیک و لنتها.
– نگهداری فنی تخصصی دوره ای منظم توسط کارشناسان مجاز و ثبت سوابق تعمیرات و سرویسها.
8. مدیریت ترافیک و ایمنی اطراف محل کار
– تنظیم مسیرهای تردد وسایل نقلیه و عابران پیاده در اطراف محیط انتقال بار.
– تعیین نقاط بارگیری و تخلیه معین و دور از تداخل با فعالیتهای دیگر سایت.
– به کار بردن راهبند، چراغ هشدار و نگهبان برای کنترل دسترسی به محل عملیات.
9. مستندسازی، رعایت قوانین و استانداردها
– نگهداری پروندههای بازرسی، گواهینامهها، آموزشها و نکات ایمنی برای بازرسیهای قانونی.
– رعایت استانداردهای بینالمللی و ملی مربوط به جرثقیل و ایمنی ساختمان (مثل قوانین کار با جرثقیل، استانداردهای جرثقیل).
– گزارشدهی، بررسی و تحلیل حوادث و نزدیکبهحادثهها برای منع تکرار.
10. فرهنگ ایمنی و مسئولیتپذیری
– تشویق پرسنل به گزارش خطرات و نزدیکبهحادثهها بدون ترس از تنبیه.
– اجرای جلسات منظم و روزانه کوتاه برای بررسی ریسکها و هماهنگی روزانه.
– مسئولیتپذیری مدیران و مسئولان در فراهمکردن تجهیزات ایمن، آموزش و زمانبندی مناسب برای اجرای عملیات ایمن.
رعایت این نکات ایمنی بصورت یکپارچه و پایدار، نه تنها ریسک حوادث را به حداقل می رساند بلکه باعث بالا رفتن بهرهوری و کاهش هزینههای اضافی پروژه میشود. ایمنی کار با جرثقیل یک سرمایهگذاری در سلامت نیروی کار و پیشرفت پروژه می باشد. نادیده گرفتن این نکات ایمنی، هزینههای جبرانناپذیری بهمراه خواهد داشت.
برای دریافت راهنمایی تخصصی در مورد انواع جرثقیلها در پروژههای شما، با گروه متخصص و فنی ما تماس حاصل فرمایید. شرکت ترابری سنگین خدمات مشاوره، برنامه ریزی، و اجرای عملیات نصب و جابه جایی را با رعایت ایمنی و استاندارد های بی المللی ارائه میدهد .
📞 تماس: 09123111353
🌐 پلتفرم آنلاین: www.tarabarisangin.com

